SCHAAP Highland Tartan Farguharson Jacket - Abraham Moon
Intro
Het is u mogelijk ook al opgevallen, maar ruitpatronen, of checks zoals ze in het Engels zo mooi heten, zijn helemaal terug. Van de fancy catwalks tot de betere secondhandshops en natuurlijk ook bij uw geliefde tailor, en dat in alle mogelijke vormen en variaties.
Soms, of eigenlijk wel vaker, vind ik dergelijke headliners uit de modewereld bijzonder grappig. Om maar eens een woord te gebruiken dat volgens mijn zestienjarige dochter ongeveer alles kan omvatten.
Uiteraard ben ik vertrouwd met het komen en gaan van trends en tendensen, iets wat zich doorheen de geschiedenis op zowat elk domein afspeelt. Maar dat zoiets telkens opnieuw met veel bravoure wordt aangekondigd, waarna iedereen op dezelfde kar springt en er bijgevolg ook meteen een hoop ruis in de vorm van slecht gemaakte kledij op de wereld wordt losgelaten, vind ik dan weer een stuk minder grappig.
Zoals wel vaker zijn we hier niet om u nog meer te doen tandenknarsen dan de wereld soms al in petto heeft. Integendeel, we nemen u graag even mee in de geschiedenis van de ruit en vertellen waarom dit patroon, in al zijn vormen en verschijningswijzen, al vele jaren tot onze favorieten behoort om uw garderobe én uw leven net dat tikkeltje meer schwung te geven.
Lees gerust even verder
History
Er zijn zo van die patronen die nooit helemaal uit het modebeeld verdwijnen. Ze verdwijnen soms even naar de achtergrond, om enkele seizoenen later opnieuw nadrukkelijk hun plaats op te eisen. De ruit is daar misschien wel het mooiste voorbeeld van. Van de Schotse Highlands tot de Britse landhuizen, van Amerikaanse houthakkershemden tot de internationale catwalks: weinig patronen kunnen zo'n veelzijdige geschiedenis voorleggen.
Dit seizoen lijkt de ruit alvast opnieuw aan een stevige opmars bezig. Tijdens de recente herfst- en wintercollecties van 2026 zagen we verschillende interpretaties opduiken. Van de klassieke Prince of Wales en subtiele Glen Plaid tot uitgesproken tartans en grotere Windowpane-dessins. Soms ingetogen en verfijnd, dan weer opvallend aanwezig.
De ruit laat zich niet zomaar in één hokje plaatsen. Misschien is dat precies haar grootste troef.
Maar waar komt die hernieuwde fascinatie eigenlijk vandaan?
Van de Schotse Highlands naar de rest van de wereld
Om het verhaal van de ruit te begrijpen, moeten we terug naar de Schotse Highlands. Daar ontstond een van de meest aanwezige ruiten : de tartan, oorspronkelijk niet als een modieus statement, maar vanuit een lokale weeftraditie. Wol werd gekleurd met natuurlijke pigmenten uit planten, bessen en wortels uit de omgeving. De beschikbare grondstoffen bepaalden mee het kleurenpalet, terwijl lokale wevers hun eigen combinaties en patronen ontwikkelden.
De verschillende ruitpatronen, ook wel setts genoemd, waren aanvankelijk dus vooral het resultaat van regionale tradities en ambachtelijke mogelijkheden. De bekende koppeling tussen specifieke tartans en Schotse clans is grotendeels een latere ontwikkeling, die vooral in de negentiende eeuw vorm kreeg.
Ook het gebruik was in die vroege periode bijzonder praktisch. De zogenaamde Great Kilt, of Feileadh Mòr, bestond uit een grote lap tartan die op verschillende manieren rond het lichaam werd gedrapeerd. Overdag bood hij bescherming tegen de gure Schotse weersomstandigheden, terwijl hij 's nachts dienst kon doen als deken. Een vroege vorm van veelzijdige outerwear, zeg maar.
Verboden stof, koninklijke heropleving
De geschiedenis van tartan verliep niet altijd even kleurrijk. Na de nederlaag van de Jacobitische opstand bij Culloden in 1746 voerde de Britse overheid in 1747 de zogenaamde Act of Proscription in. Het dragen van traditionele Highland-kledij, waaronder tartan, werd voor Schotse burgers verboden. De maatregel moest de Schotse Highland-identiteit en de daarmee verbonden rebelse symboliek onderdrukken. Militairen in dienst van de Britse kroon vormden een uitzondering, waardoor onder meer de bekende Black Watch-tartan haar plaats in de militaire geschiedenis behield.
Het verbod werd in 1782 opgeheven, maar het zou nog enkele decennia duren voor tartan opnieuw een prominente plaats in de mode veroverde.
Een belangrijk kantelpunt kwam er in 1822, toen koning George IV een bezoek bracht aan Edinburgh. De organisatie van het koninklijke bezoek was in handen van schrijver Sir Walter Scott, die de Schotse tradities en Highland-kledij opnieuw onder de aandacht bracht. De koning verscheen zelf in een opvallende Royal Stewart-kilt. Het bezoek groeide uit tot een groots opgevoerd Schots spektakel en zorgde voor een hernieuwde fascinatie bij de Britse elite.
Tartan kreeg zo een nieuwe culturele betekenis. Wat ooit nauw verbonden was met de Schotse identiteit en het dagelijkse leven in de Highlands, werd stilaan ook een symbool van traditie, aristocratie en het Britse buitenleven.
Van het landgoed naar de kleermaker
In de negentiende eeuw vond de ruit steeds nadrukkelijker haar weg naar de garderobe van de Britse aristocratie. Vooral binnen de wereld van de jacht, het landleven en de zogenaamde country wardrobe groeide de populariteit van geruite wollen stoffen.
Verschillende dessins kregen daarbij een eigen identiteit. Denk aan Glen Plaid, Prince of Wales, Houndstooth of het meer uitgesproken Windowpane. Elk met een eigen ritme, schaal en karakter. Sommige patronen bleven nauw verbonden met hun Schotse oorsprong, andere groeiden uit tot vaste waarden binnen de Britse tailoring.
De Prince of Wales check is daarvan een mooi voorbeeld. Het patroon, ook bekend als Glen Plaid, combineert verschillende kleine en grotere ruiten tot een subtiel maar herkenbaar geheel. Het vond zijn weg naar de Britse aristocratische garderobe en groeide uiteindelijk uit tot een klassieker binnen zowel zakelijke als meer ontspannen tailoring.
Ook in de wereld van outerwear kreeg de ruit een belangrijke rol. Britse huizen als Burberry en Aquascutum bouwden een sterke reputatie op met hun functionele regenjassen en trenchcoats, waarbij ook de voering vaak een eigen, herkenbaar geruit karakter kreeg.
Aan de overkant van de Atlantische Oceaan ontwikkelde zich een andere interpretatie. Amerikaanse merken als Woolrich en Pendleton maakten de ruit populair binnen de wereld van workwear en outdoor clothing. Denk aan de rood-zwarte Buffalo Check, die onlosmakelijk verbonden raakte met houthakkers, robuuste wollen overshirts en het ruigere buitenleven.
Twee verschillende werelden, maar met een gemeenschappelijke basis: de ruit als patroon dat zich uitstekend leent voor karaktervolle en duurzame kledingstukken.
Van traditie naar rebellie
Dat een patroon met zo'n klassieke achtergrond ook een symbool van rebellie kon worden, bewijst de punkbeweging van de jaren zeventig.
Onder invloed van onder meer Vivienne Westwood werden zowel tartan als onze geliefde Harris Tweeds uit hun traditionele context gehaald. Schotse ruiten werden gecombineerd met leer, veiligheidsspelden, gescheurde stoffen en uitgesproken silhouetten. Het resultaat was een bewuste confrontatie met de gevestigde orde. Een patroon dat jarenlang symbool had gestaan voor traditie en aristocratie kreeg plots een uitgesproken anti-establishmentkarakter.
Ook later bleef de ruit ontwerpers inspireren. Alexander McQueen verweefde zijn Schotse roots in verschillende spraakmakende collecties, terwijl Ralph Lauren de klassieke Britse country-esthetiek een prominente plaats gaf binnen zijn eigen wereld van Amerikaanse lifestyle en tailoring.
De ruit bewees daarmee dat ze veel meer is dan een decoratief dessin. Ze kan traditioneel of rebels zijn, formeel of casual, discreet of bijzonder expressief.
Check the Checks: vandaag en morgen
En zo zijn we opnieuw bij vandaag aanbeland. Voor herfst en winter 2026 is de ruit nadrukkelijk aanwezig in het internationale modebeeld. Klassieke dessins krijgen een nieuwe interpretatie, met grotere patronen, verrassende kleurcombinaties en meer aandacht voor textuur en proportie.
We zien ruiten verschijnen op oversized overcoats, ontspannen double-breasted jackets, losse pantalons en meer casual outerwear. Ook het combineren van verschillende ruitpatronen krijgt opnieuw aandacht. De traditionele grenzen tussen formeel en informeel vervagen, zonder dat het karakter van het oorspronkelijke patroon verloren gaat.
Binnen tailoring blijft de keuze voor een geruite stof bijzonder interessant. Een subtiele Prince of Wales in zachte grijs- en bruintinten kan een klassiek pak net dat beetje extra geven, terwijl een uitgesproken Windowpane of een grotere ruit een heel andere dynamiek creëert. Het zit hem zoals vaak en zeker bij ons, in de juiste verhouding tussen dessin, kleur, materiaal en snit.
SCHAAP - Harris Tweed Glen Urquhart check suit
The SCHAAP Favourites
Om u niet meteen uw volledige ochtend in beslag te nemen, en tegelijk de spanning voor een bezoek aan onze showrooms enigszins te stimuleren, presenteren we hieronder een kleine, persoonlijke selectie van enkele bijzonder uiteenlopende ruiten. Verschillend in kleur, touché, uitstraling en karakter, maar elk met hun eigen charme.
Een mix van tartans, klassieke tweeds, Harris Tweeds, Linnen, Madras, flannels…voor zowel jasjes, hemden, coats, informele jasjes, broeken, ondervesten, …
Zoals u ons ondertussen misschien al kent, zijn er naast deze selectie nog heel wat andere mogelijkheden te ontdekken. Daarvoor komt u uiteraard best zelf eens langs, zoals steeds op afspraak welteverstaan. Zeker als u volgens de kenners helemaal “in trend” zijn voor het komende seizoen.
Gelukkig zijn er de voorbije jaren al heel wat moedige klanten u voorgegaan. Soms met enige gezonde twijfel, hier en daar zelfs met een lichte vorm van paniek voor het eindresultaat. Maar uiteindelijk wandelde iedereen met het nodige vertrouwen en enthousiasme weer naar buiten.
En als dat geen grappige geruststellende gedachte is, weten wij het ook niet meer.
Bij SCHAAP houden we alvast van die veelzijdigheid. Niet omdat een patroon plots opnieuw in de mode is, maar omdat sommige stoffen en dessins een verhaal vertellen dat veel verder reikt dan één seizoen. Het mag gezegd worden dat we ook deze trend zeker al even voor waren :-)
Want uiteindelijk is de ruit nooit zomaar een ruit. Het is een stukje geschiedenis, een vleugje persoonlijkheid en mits de juiste keuze, een bijzonder mooie aanvulling op de garderobe van een moderne gentleman.
Zoals steeds zeer welkom op afspraak
Groeten
Koen & Ruben
Team SCHAAP - Harris Tweed vibe